آرامگاه استر و مردخای

شماره تماس : ۳۲۵۲۲۲۸۵

آدرس:
مقبره استر و مردخای در مرکز شهر همدان، ابتدای خیابان دکتر شریعتی قرار دارد.
زمان بازدید:
بهار و تابستان ۹ تا ۲۰، پاییز و زمستان ۹ الی ۱۷
تعطیلی هفته
شنبه
بلیط ورودی
اعانه
چکیده: آرامگاه استر و مردخای

آرامگاه یا بُقعه اِستِر و مردخای جزء مهم‌ترین زیارتگاه‌های یهودیان ایران و جهان است. این مقبره جزء آثار میراث فرهنگی ایران ثبت شده‌است. وجود این زیارتگاه، عامل مهمی در شکل گیری و تداوم حضور جامعه یهودی در همدان بوده‌است.
مقبره استر و مردخای، پس از بیت المقدس دومین زیارتگاه یهودیان جهان است. بنایی تاریخی که بر اساس مستندات دانشنامه بریتانیکا در خصوص عید پوریم، قدمت آن به قرن دوم میلادی می رسد.

گنبد روی آرامگاه برگرفته از سبک بناهای اسلامی می باشد، مصالح ساختمانی آن متشکل از سنگ و آجر که در دوران مغول (قرن هفتم) در زمان صدارت سعدالدوله بر روی ساختمان قدیمی تری که متعلق به قرن سوم هجری بوده بنا شده است ضمن آنکه از دیرباز یهودیان، بخش هایی از زمین های اطراف آن را به عنوان قبرستان استفاده می بردند.

بر اساس یک روایت تاریخی خشایارشاه با دختری از یهود به نام استر، که خواهر‌زاده‌ی مردخای بود، ازدواج کرد. در این بین، شخصی به نام‌ هامان نسبت به نفوذ یهودیان حسادت کرد و فرمان قتل یهودیان را از خشایارشاه گرفت. اما مردخای با کمک استر این فرمان را از شاه پس گرفت و یهودیان را از کشتار نجات داد. از آن پس، یهودیان در اواخر اسفند و اوایل فروردین در سالروز نجات از قتل‌عام، جشن پوریم را برگزار می‌کنند.

مشخصات کلی
نام
آرامگاه اِستِر و مردخای
قدمت
بنای فعلی در دوران مغول (قرن هفتم) ساخته شده است.
پیشنهادات
نزدیکترین جاذبه های گردشگری
شهر باستانی هگمتانه
پیشنهاد ویژه
ورود به این بنای تاریخی تنها بصورت خانوادگی ممکن است.
مسیر دسترسی
آدرس
مقبره استر و مردخای در مرکز شهر همدان، ابتدای خیابان دکتر شریعتی قرار دارد.
امکانات
دسترسی به وسایل نقلیه
اقامتگاه
رستوران
بوفه
پوشش شبکه
نزدیکترین جاذبه ها و محل اقامت به آرامگاه استر و مردخای
متن کامل: آرامگاه استر و مردخای

آرامگاه یا بُقعه اِستِر و مردخای جزء مهم‌ترین زیارتگاه‌های یهودیان ایران و جهان است. وجود این زیارتگاه، عامل مهمی در شکل‌گیری و تداوم حضور جامعه یهودی در همدان بوده است. در بالای دیوار مقبره، کتیبه‌ای به زبان عبری و به صورت برجسته گچ‌بری شده است. خطوط عبری روی صندوق استر، و گچ‌بری‌های برجسته، متعلق به سده‌های هشتم و نهم هجری است.

مصالح ساختمانی بنای این مقبره از سنگ و آجر است و به سبک بناهای اسلامی ساخته شده‌است. از شکل ظاهری و سبک معماری این اثر، چنین بر می‌آید، که ساختمان فعلی آن در قرن هفتم هجری بر روی ساختمان قدیمی تری که متعلق به قرن سوم هجری بوده‌است، بنا شده‌است.

قسمتهای مختلف بنا شامل: مدخل ورودی، دهلیز، مقبره، ایوان و شاه نشین است. یک جلد کتاب آسمانی «تورات» که قدمت زیادی دارد و بر پوست آهو نوشته شده‌است، در حفاظ استوانه‌ای شکلی، در سازمان میراث فرهنگی استان نگهداری می‌شود.

در وسط فضای مربع شکل مقبره‌ها، دو صندوق منبت کاری شده زیبا بر روی این قبور قرار دارد. در بالای قبر جنوبی، که آن را به استر نسبت می‌دهند، صندوق منب کاری عتیقه و نفیسی قرار دارد، که قدیمی تر است و صندوق دوم که بر روی قبر مردخای قرار دارد، بسیار شبیه صندوق اولی است و حدوداً در سال ۱۳۰۰ توسط استاد عنایت الله ابن حضرت قلی تویسرکانی، که یکی از منبت کاران برجسته زمان خود بوده، ساخته شده‌است.

ترجمه خطوط عبری روی صندوق متعلق به استر، که بانی صندوق را معرفی می‌کند، چنین است: «امر کرد به ساختن این صندوق، بانوی عفیفه صادقه، جمال الدوله یوحرقیا و جمال الدوله یشوعا و یشعل، که هر سه نفر برادر خانم جمال ستام هستند.»

بر بالای دیوار مقبره نیز، کتیبه‌ای به زبان عبری و به صورت برجسته گچ بری شده‌است. خطوط عبری روی صندوق استر، و گچ بری‌های برجسته، متعلق به قرون هشتم و نهم هجری می‌باشند. در مورد هویت مدفونین این بقعه، تا کنون نظرات متفاوتی داده شده‌است، اما روایت مشهورتر، که با روایت مورخین یونانی و روایت تورات در مورد سرگذشت استر و مردخای تطبیق دارد، به شرح زیر است:

خشایارشا با دختری از یهود به نام استر، که خواهر زاده یکی از درباریان یعنی مردخای بود، ازدواج کرد. به این ترتیب یهودیان در دربار نفوذ زیادی پیدا کردند. در این بین، شخصی به نام ‌هامان که او نیز از درباریان با نفوذ و پرقدرت بود، نسبت به نفوذ روزافزون یهودیان حسادت نمود و از این رو فرمان قتل یهودیان را از خشایارشا گرفت.
اما مردخای به وسیله استر همسر خشایارشا، این فرمان را از شاه پس گرفت و آنان را نجات داد. سپس خشایار شاه به تحریک استر و مردخای فرمان به قتل هامان و خانواده او داد. پس از قتل هامان مردخای و استر اجازه یافتند طی سه روز مخالفین را سرکوب نمایند که روزهای 10تا12فروردین همان سال بزرگترین هولوکاست تاریخ با قتل عام 77هزار نفر ایرانی غیریهود اتفاق افتاد. در روز 13 فروردین مردم برای نجات جانشان خانه وشهر خود را ترک کرده به دشت و صحرا فرار کردند. هم اکنون با گذشت چندهزار سال روز 13فروردین مردم بازهم به عنوان تفریح و رد نحسی آن روزها به دامان طبیعت میروند. از آن پس، یهودیان در اواخر اسفند و اوایل فروردین هر سال (مصادف با ۱۳ – ۱۵ آدار، در گاهشمار کلیمیان) در سالروز نجات کلیمیان از قتل‌عام، با دعا و گرفتن روزه و خواندن طومار مگیلا، یاد آنرا گرامی می‌دارند و به عنوان «جشن پوریم» برگزار می‌گنند.

13تا 15 آدار در تقویم کلیمیان مصادف با اواخر اسفند و اوایل فروردین هرسال زمانی است که یهودیان در جشن  «پوریم» گرد هم می آیند و با دعا، گرفتن روزه و مناجات، سالروز نجات ابدی قوم خود از قتل عام را گرامی می دارند.

این مکان تاریخی از یک طرف، برای قوم یهود مکانی زیارتی و قابل احترام است، و از طرف دیگر، به عنوان یک اثر تاریخی، واجد ارزش است. یهودیان برای درگذشتگان خود در این بنا چراغ روشن کرده اند.

در خصوص نام استر باید گفت که نام اصلی او «هدسه» بوده، اما چون به طرز شگفت آوری زیبا و خوش سیما بوده‌است، نام استر یعنی ستاره را بر وی نهاده‌اند. وی دختر فردی به نام «ابی حایل» بوده‌است، که در حدود ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در سرزمین پارس به دنیا آمده و بعد از فوت پدر و مادرش، داییش (مردخای) سرپرستی او را بر عهده گرفته‌است.

مردخای، از خانواده شاول و از رجال دربار اخشویرش (خشایارشا) و مربی هدسه، دختر بوده و به منصب وزارت نیز رسیده‌است. وی پسر پائیز، از نواده‌های یعقوب پیامبر و از نژاد بنیامین بوده‌است.
 




بازدید از این مکان
مطابق ده پیام حضرت موسی که نوشتار ساده ای از آن را در آرامگاه استر و مردخای نیز موجود است روز شنبه، برای یهودیان باید گرامی داشته شود و از این رو این بنای تاریخی، شنبه ها تعطیل بوده اما باقی ایام هفته در دو شیفت صبح و عصر، با یک مبلغ ورودی یک هزار و 500 تومانی، پذیرای بازدیدکنندگان است.

ورود به این بنای تاریخی تنها بصورت خانوادگی ممکن است.

محل آن در گورستان قدیمی یهودیان در مرکز شهر همدان، ابتدای خیابان شریعتی قرار دارد.

 




منابع
fa.wikipedia.org
صدا و سیمای مرکز همدان

اردشیر رازقی (کاربر عضو نشده)
1397-08-18 16:15
روز ۱۷ آبان ۹۷ برای بازدید این بنا رفتم. گرکهی خارجی در حال بازدید بودند. هنگام ورود نگهبان این مکان درب ورودی را بسته بودند که گفت ما امروز بازدید نداریم گفتم دارند افراد بازدید می‌کنند گفت آنها خارجی و توریست هستند گفتم ما هم توریست ایرانی هستیم گفت همین که گفتم.
واقعا جای تاسف هست.
روح اللاه (کاربر عضو نشده)
1397-06-01 11:17
این بخش از تعریفات که گفته میشود هامان دستور قتل استرد ویهودیان را از خشایار شاه گرفته و استرد مردخای متوجه این قضیه شده ویهودیان را نجات داده کذب محظ است.مابقی صحیح میباشد طبق مستندات.به نظرم جامعه یهودیان لزومی نداره این حقیقت تاریخی رو جابجا کنند.
شهرام (کاربر عضو نشده)
1397-04-29 12:43
بنا خوبی بود متاسفانه اون اقای متولی به ظاهر متمدن طوری رفتار می کرد که ما مسلمانان همه دزدیم اصلا حوصله نداشت توضیح بده فکر کنم معلم بود وای به حال اون دانش اموزان باور کنید از پشت اون مقبر ه ها نگاه می کرد ما واقعا وحشت کردیم یاد فیلم های دراکولا افتادیم به نظرم باید عوضش کرد یه نفر با روابط عمومی بالا و با تربیت بیاورن نفری سه هزار تومن هم از ما گرفت سریع هم ما بیرون کرد
موسوی (کاربر عضو نشده)
1397-02-10 11:03
سلام شماره تماس مجموعه رو هم میذارید لطفا
و اینکه اگر بخواهیم با تور و اتوبوس گردشگری بیایم مقدور هست؟
---------------
با شماره این مکان که در سایت و همین مبحث گذاشتیم قبل از رفتن تماس بگیرید و هماهنگ شوید.

تشکر
Ali (کاربر عضو نشده)
1396-09-28 19:16
دیدم این بنا را
ازمتولی آن به شدت متنفر شدم بابرخورد بدش
شما هم می توانید در این مورد نظر دهید: