نقش برجسته سراب بهرام

آدرس:
فارس، ممسنی، نورآباد، سراب بهرام
چکیده: نقش برجسته سراب بهرام

نقش برجسته سراب بهرام مربوط به دوره ساسانیان است. این نقش برجسته، بهرام دوم، شاه ساسانی را نشان میدهد که در دوطرفش دو نفر از بزرگان ساسانی به حالت احترام ایستاده اند و به نشانه احترام انگشت سبابه خود را رو به بالا نگه داشته اند. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸ به ‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مشخصات کلی
نام
نقش برجسته سراب بهرام
وجه تسمیه
به واسطه وجود چشمه آبی در کنار این نقش، به نقش سرآب بهرام معروف شده است.
قدمت
دوره ساسانی (قرون اولیه میلادی)
سازنده
بهرام دوم شاه ساسانی
پیشنهادات
بهترین زمان بازدید
بهار
آثار و نمونه های مشابه
نقش برجسته های دیگری از بهرام دوم در تنگ چوگان و روستای سرمشهد کازرون وجود دارد.
مسیر دسترسی
آدرس
فارس، ممسنی، نورآباد، سراب بهرام
امکانات
دسترسی به وسایل نقلیه
پوشش شبکه
متن کامل: نقش برجسته سراب بهرام

نقش برجسته ها، راویان مصور تاریخ هستند. سنگ تراشه هایی که نمونه های آنها کم و بیش در کشورهای تاریخی دنیا دیده می شود، مهم ترین سند افتخار حکومت های باستان به شمار می روند و مهم ترین رویدادهای این حکومت ها را روایت می کنند.

از بهرام دوم و دوران سلطنت وی نقش برجسته‏ ها و سکه‏ های فراوانی در شهرستان ممسنی و شهرستان همجوار آن، کازرون در دست است که نقش برجسته سراب بهرام یکی از آنها است.

نقش برجسته‏ سراب بهرام در نزديكی شهر نورآباد ممسنی در شمال غربی استان‏ فارس پايين كوهي در محوطه‏ای با صفا به نام سراب بهرام، نقش بسته است. در این نقش، بهرام دوم در وسط نشسته است و در هر سمت او دو نفر از بزرگان ساسانی به حالت احترام ایستاده اند و انگشت سبابه به نشانه احترام بالا گرفته اند. این چهار نفر عبارتند از رهبر مذهبی دوره ساسانی که موبدان موبد خوانده میشد، سپهسالار (ایران اسپهبد)، صدر اعظم (بزرگ فرماندار) و رئیس تجار و اصناف (هوتوخشان بد).

در سمت چپ پادشاه موبد موبدان، کرتیر دیده می شود که از حالت کلاه وی که به شکل قیچی است مشخص شده است. شوربختانه این نقش به شدت ویران شده است. موهای فرو پیچیده شاهنشاه ایران در دو سوی شانه ریخته و روبان بلندی نیز در آن دیده می شود. تاج شهریار ساسانی دایره شکل می باشد که پایین آن کنگره دار بوده و در سینه بهرام شاه، گردن بندی نیز وجود دارد، که به سختی می توان آن را تشخیص داد.

این تنها نقش برجسته ای نیست که از بهرام دوم به جای مانده. نقش برجسته های دیگر بهرام را می توانید در کوه ها و صخره های استان فارس ببینید که دو نمونه از آنها در تنگ چوگان و روستای سرمشهد کازرون قرار دارد و احتمالا نقش قندیل هم به بهرام دوم مربوط است که آن هم در کازرون قرار گرفته است.

بهرام دوم، پنجمین شاه سلسله ساسانی (۲۷۶ تا ۲۹۳ میلادی)
بهرام دوم، پنجمین پادشاه ساسانی است که در سن ۱۵ سالگی، پس از پدر خود، بهرام اول به سلطنت رسید. در دوران زمامداری این پادشاه، موبد موبدان کرتیر، نفوذ بسیار داشت. این نفوذ تا آنجا پیش رفته بود که اغلب تاریخدانان بر این باورند که بهرام دوم در عرصه‏ حکومتداری از خود اختیاری نداشته و امور دربار و امپراطوری عملاً در دستان کرتیر، موبد و روحانی بزرگ زمان بود. کرتیر در به قدرت رسیدن پدر بهرام نیز نقش بسزایی داشته است.

بهرام دوم با تسلیم شدن در مقابل نفوذ کرتیر، حکومت ساسانی را به نوعی تئوکراسی خشن و تعصب آمیز تبدیل کرد. ( تئوکراسی، نوعی ادارهٔ امور دولتی است که در آن حاکمیت سیاسی، در دست روحانیون است.) هرچند که گفته می ‏شود در دوره‏ ای از سلطنت وی و پس از شورش نافرجام عده‏ای از بزرگان کشور که ناشی از بدرفتاری و ستم فراوان بهرام بود، وی به پند و اندرز موبد موبدان خود گوش ‏فرا داده، منش خود را به کلی دگرگون کرد و تا پایان زندگی عدل و داد پیشه گرفت.

بهرام دوم در پایان سلطنت  خود با شورش "نرسی" عموی پدرش مواجه شد. وقتی نرسی به اتکاء عده ‌ای از بزرگان که تحمل سختگیری‌ های بهرام و کرتیر را نداشتند، به نام خود سکه زد و ادعای شاهنشاهی کرد، بهرام دوم زندگی را بدرود گفته بود.

محققانی که تاریخ ساسانی را بررسی کرده اند، معتقدند که بهرام دوم شاهی خانواده دوست بوده است و به همین دلیل تصویر او روی اکثر سکه ‌ها و نقوش برجسته ساسانی همراه با همسر یا گاهی فرزندش دیده می شود.

مسیر دسترسی:
منطقه سرآب بهرام درجنوب ممسنی و در فاصله نه کیلومتری سمت راست جاده شیراز- نورآباد قرار دارد. چشمه آب زلال و موردهای سبز و خرم نیز زیبایی این مکان را دوچندان کرده است.

منابع:
میراث فرهنگی استان فارس
iranatlas.info
fa.wikipedia.org
afshin1990.blogfa.com
nourabadmamasani1.blogfa.com
safaridigar.com

شما هم می توانید در این مورد نظر دهید: