مسجد سنگی ترک

مسجد جامع ترک میانه

آدرس:
آذربایجان شرقی٬ میانه، ترک
چکیده: مسجد سنگی ترک

مسجد سنگی ترک یکی از مساجد تاریخی استان آذربایجان شرقی است که در شهر ترک از توابع شهرستان میانه قرار گرفته‌ است. این مسجد در ۲۹ کیلومتری شهر میانه واقع شده و اغلب قسمت‌ های آن از سنگ ساخته شده است. مسجد ترک از آثار بسیار مهم آذربایجان شرقی است و از شگفتیهای منحصر به فردی برخوردار است. شیوه معماری و مصالح ساختمانی که در آن به کار رفته‌ است، باستان شناسان را به تحیر واداشته‌ است و در عین حال تاریخ درخشان هنر معماری اسلامی را در قرون گذشته به تماشای علاقمندان می‌گذارد. محراب مسجد از اهمیت خاصى برخوردار است و بسیار استادانه ساخته شده است، این محراب از سنگى یک پارچه تراشیده شده و کنده‌کارى‌ هاى دیدنى دارد. کتیبه‌ها و کنده‌کاری‌ های مسجد سنگی ترک به خط نستعلیق مزین شده و ستون‌ های این مسجد از سنگ‌ های سرخ‌ رنگ ساخته شده‌ است. مسجد سنگی ترک از ۱۰ بخش تشکیل شده که ساختمان آن از سنگ و شبستان‌ های آن از آجر بنا شده‌ است. آرامگاه بانی این مسجد نیز در بخش جنوب غربی آن قرار گرفته‌ است.

مشخصات کلی
نام
مسجد سنگی ترک
قدمت
نامشخص
بازسازی
بازسازی متعددی داشته و آخرین بار سال 1363 بوده است.
سازنده
به دوره ایلخانی نسبت داده میشود
ویژگی خاص
شیوه معماری و مصالح ساختمانی که در آن به کار رفته‌است، باستان شناسان را به تحیر واداشته‌است
پیشنهادات
بهترین زمان بازدید
بهار وتابستان
مسیر دسترسی
آدرس
آذربایجان شرقی٬ میانه، ترک
امکانات
پارکینگ
دستشویی
اقامتگاه
نزدیکترین جاذبه ها و محل اقامت به مسجد سنگی ترک
متن کامل: مسجد سنگی ترک

مسجد جامع ترک یکی از زیباترین مساجد سنگی آذربایجانشرقی است. تاریخ بنای اولیه آن معلوم نیست ولی با توجه به شیوه معماری شبستان قدیمی می توان آن را به دوره ایلخانان نسبت داد.

اکنون این مسجد در شهر قدیمی ترک (Tark) از توابع میانه، در ۲۹ کیلومتری شمال شرق میانه واقع شده و از آثار بسیار مهم آذربایجان است. بنای مسجد و نمای بیرونی آن، همه یکپاچه از سنگ ساخته شده است. کنده کاری‌ های باشکوه و کتیبه‌ های زیبای آن که به خط زیبای نستعلیق تزیین شده، موضوع دیگری است که حکایت از دقت، نبوغ و ظریف کاری معماران مسلمان آن دوران دارد. همچنین محراب و ستون‌ های این مسجد، به گونه‌ ای زیبا و حیرت انگیز با سنگهای یکپارچه و قرمز، هر بیننده‌ای را به تحیر و تفکر وا می‌ دارد. یکی از این ستونها که تفاوت اساسی با ستونهای دیگر دارد نشانگر این است که بعدها در هنگام تعمیر، بجای ستون اصلی به کار رفته‌است.

 

این مسجد ده قسمت متمایز دارد. ساختمان اصلی آن تماماً از سنگ بنا شده و شبستانهای آن بعدها با آجر ساخته شه و در ضلع جنوب غربی این مسجد آرامگاهی وجود دارد که منسوب به بانی یا معمار مسجد می‌باشد. در مورد بانی مسجد ترک و تاریخ بنای آن نظرهای مختلف وجود دارد. بعضی آن را به امام حسن نسبت می‌ دهند. برخی دیگر زمان احداث آن را در قرن ششم می‌ دانند و بعضی‌ ها هم معتقدند که این مسجد در قرن هشتم و دوران حکومت خانان مغول به دست سلطان محمد خدابنده (اولجاتیو) بنا شده‌ است.

مسجد سنگی دارای صحنی با دو در ورودی، شبستان و مناره ای است که گل دسته و قسمت فوقانین منهدم شده است. شبستان مسجد مستطیل شکل است. یک گنبد بزرگ بر فراز جلوخان محراب و 12 گنبد کوچکتر روی ستون‌ های سنگی حجاری شده و جرزهای شبستان استقرار یافته اند. شبستان مسجد دارای یک محراب اصلی با مقرنس کاری ساده و دو محراب کوچکتر سنگی نقش دار است که در طرفین محراب اصلی قرار دارند.کتیبه‌ای در پیشانی دیوار در داخل هفت ترنج نوشته شده و یک کتیبه سنگی در کنار در ورودی به چشم می خورد. بر در و دیوار مسجد تاریخ 1016 ه . ق مقارن با حکومت شاه عباس صفوی دیده می شود. همچنین طبق کتیبه موجود در محل، این مسجد به سال 1282 ه . ق پس از تخریب بر اثر زلزله، در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و توسط حاج عباس ترکی باز سازی شده است. در کتیبه دیگری که بر روی سنگهای میان دو پنجره قرار دارد اسامی کارفرما، بانی، کنده کار و معمار یا بنای مسجد به ترتیب: حاجی مراد ترکی، عباس کربلایی، محمد صادق تبریز و عبدالوهاب مشاهده می‌شود.

 

از لحاظ ساختماني امروزه از دو قسمت كاملاً متمايز تشكيل شده:
قسمت اول ساختمان اوليه سنگي مسجد است و قسمت دوم كه از منتهي اليه ديواره هاي سنگي با آجر شروع  شده شامل شبستان هاي  بالا مي باشد به طوري كه مي‌توان گفت بر روي سنگهاي اوليه مسجد  بنا شده است.

داخل مسجد نيز از دو قسمت تشكيل شده :
يك قسمت وسيع و مهم آن است كه محل اجتماع  عموم مردم است و قسمت ديگر كه كوچكتر از خود مسجد است گفته مي شودكه آنجا محل اجتماع صوفيان و عارفان و مشاهير بوده كه به بحث و گفتگو يا ورد و ذكر مي پرداخته اند.

در حیاط این مسجد نیز حوضی به چشم می خورد که بنا به ضرورت محلی برای وضو گرفتن نماز گزاران بوده است.

 

مسجد سنگی ترک به دفعات مورد مرمت قرار گرفته و آخرین بار در سال ۱۳۶۳ توسط میراث فرهنگى استان نوسازى و مرمت شد.

 


 



موقعیت مکانی مسجد:

مسجد سنگی ترک در شهر ترک در 29 کیلومتری شمال شرقی میانه و در کنار جاده قدیم میانه به سراب در استان آذربایجان‌شرقی قرار دارد.



منابع:

iiii.miyanali.com

hamshahrionline.ir

fa.wikipedia.org

bastam.blogsky.com

seeiran.ir

vom.ir

shiva ( عضو سایت )
1397-06-16 23:15
با سپاس از اطلاعات و توجه شما
گودرزی (کاربر عضو نشده)
1397-06-12 10:17
لوکیشن مسجد ترک اشتباه ثبت شده است.
شما هم می توانید در این مورد نظر دهید: