روستای سر آقا سید

ماسوله زاگرس

چکیده: روستای سر آقا سید

«سر آقا سید» نام یک روستای پلکانی است که در طول عمر چند صد ساله‌اش فقط دو بار بر سر زبان‌ها افتاده که یک‌بار آن 30 سال پیش به خاطر سفر رئیس جمهور وقت به این روستا بود.

«سر آقا سید» در ارتفاع 2500 متر از سطح دریا و در یکی از دامنه‌های قله «هفت تنان» در بخش مرکزی شهرستان کوهرنگ و در فاصله حدود 130 کیلومتری شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری واقع شده، خانه‌هایش همه خشتی است و پنجره‌ها و درهای تمام خانه‌ها رو به طبعیت سبز و البته امام‌زاده «آقا سید» باز می‌شود. البته بیشتر خانه‌های سر آقا سید بدون پنجره هستند و درها تنها منفذ خانه‌ها به شمار می‌آید.
سر آقا سید روستایی با معماری کوهپایه‌ای و پلکانی است که به ماسوله‌ی زاگرس شهرت دارد؛ اما با وجود حفظ اصالت، نامش در بین روستاهای پلکانی ایران کمتر شنیده شده است.

مشخصات کلی
قدمت
قدمت روستا را چند صد سال تخمین زده‌اند
زبان محلی
گویش بختیاری
محصولات و سوغات محلی
نمک، محصولات لبنی، گردو، انواع میوه، قالی، جاجیم، سیاه چادر و گلیم
پیشنهادات
بهترین زمان بازدید
بهار تا اوایل پاییز
روستاها و آثار مشابه
ماسوله و روستاهای پلکانی ایران
نزدیکترین جاذبه های گردشگری
آبشار شیخ علی خان ، غار یخی «چما»، پیست اسکی تابستانی «چال میشان»
مسیر دسترسی
آدرس
«سر آقا سید» در ارتفاع 2500 متر از سطح دریا و در یکی از دامنه‌های قله «هفت تنان» در بخش مرکزی شهرستان کوهرنگ و در فاصله حدود 130 کیلومتری شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است.
امکانات
بوفه
رستوران
اقامتگاه
توضیحات بیشتر
اقامتگاه ندارد اما از منازل روستایی میتوان اتاقی کرایه کرد. دسترسی به به تلفن همراه نیز در آن محدود است.
از روستای سر آقا سید کجا بریم؟
متن کامل: روستای سر آقا سید

روستای سرآقاسید از توابع بخش مرکزی شهرستان کوهرنگ استان چهارمحال و بختیاری است که با مختصات جغرافیایی 49 درجه و 51 دقیقه طول شرقی و 32 درجه و 40 دقیقه عرض شمالی، در 45 کیلومتری شمال غربی چلگرد و 130 کیلومتری شهر کرد قرار دارد. روستای سر آقا سید، با 2500 متر ارتفاع از سطح دریا، اقلیمی معتدل و کوهستانی دارد. آب و هوای آن در بهار و تابستان خنک و دلپذیر و در زمستان‌ها سرد و خشک است.

روستا در گذشته یکی از اتراقگاه‌های ییلاقی عشایر بختیاری بود. مردم روستای سر آقا سید، با گویش بختیاری سخن می‌گویند. اگر در اردیبهشت و خرداد از روستا گذر کنید هنوز هم می‌توان کوچ عشایری که از مناطق گرمسیر خوزستان به چهارمحال و بختیاری می‌روند را شاهد باشید.

قدمت روستا را چند صد سال تخمین زده‌اند، اما سند موثقی برای این ادعا وجود ندارد.

روستا با وجود حدود 3000 نفر جمعیت از بین همه امکانات رفاهی فقط برق دارد، نه از مدرسه، نه از درمانگاه مجهز و نه حتا جاده خبری است. سر آقا سید مکانی برای یک زندگی مدرن نیست. برف که می‌آید، راه روستا با همه دنیا قطع می‌شود، برای همین با وجود زیبایی و طبیعت بکری که سر آقا سید دارد، کمتر گردشگری پایش به آنجا باز شده است.

سال 1363 آیت‌الله خامنه‌ای، زمانی که ریاست جمهوری ایران را بر عهده داشتند، به روستای سر آقا سید رفتند و بنابر دستور ایشان، جاده‌ی فعلی روستا ساخته شد؛ اما از آن زمان تا حالا که بیش از 30 سال گذشته تغییر دیگری در این جاده رخ نداده است. مرداد ماه سال پیش هم هیأتی از بیت مقام معظم رهبری به این روستا رفت تا از نزدیک چالش‌های آن را بررسی کند.

برای رفتن به این روستا که با درختان گردو، باغ‌های میوه و چشمه‌سارها پوشیده شده باید جاده‌ای خاکی و پر پیچ و خم را به طول 40 تا 50 کیلومتر طی کرد. همان جاده‌ای که در فصل سرما و همزمان با بارش برف مسدود می‌شود. در میانه راه نیز هیچ امداد خودرویی وجود ندارد.

روستای سر آقا سید در محدوده کوهستانی استقرار یافته و بافت مسکونی متراکمی دارد. خانه‌‌های این روستا اغلب دو بخش مجزا برای سکونت و نگهداری دام و طیور و انبار دارند. قسمت مسکونی واحدها نیز معمولاً دو بخش جداگانه دارد. یکی لامردان و دیگری، اتاقی که اعضای خانواده در آن اقامت دارند. لامردان اتراقگاه میهمانان و مردان خانواده است. درِ خانه‌ها معمولاً از تنه درختان جنگلی تهیه می‌شود و اکثر خانه‌های روستاییان فاقد پنجره هستند. دیوار خانه‌ها ضخیم است و سقف مسطحی دارند. مصالح به‌کار رفته در ساخت خانه‌ها شامل سنگ، گل و چوب  می‌باشد.

بهترین زمان برای دیدن این روستای خشتی و پلکانی از فروردین تا مهرماه است که برای دست یافتن به آن می‌توان هم از وسلیه نقلیه شخصی و اتوبوس و از مسیر شهرکرد، کوهرنگ و شیخ علی خان روستای سر آقا سید استفاده کرد.

معمولا به گردشگرانی که تمایل دارند به چنین مناطق کوهستانی که دسترسی به تلفن همراه نیز در آن محدود است سفر کنند، توصیه می‌شود مواد غذایی و تجهیزات لازم برای سفر به همراه داشته باشند، اما داخل روستا مغازه‌ای است که می‌توان برخی از ضروریات را از آنجا تامین کرد.

سر آقا سید امکانات رفاهی و اقامتی ندارد، اما می‌توان از خانه‌های روستایی برای اقامت استفاده کرد تا جامعه محلی هم از حضور گردشگران منتفع شوند.

روستا، زمستان سه سال پیش دچار آتش‌سوزی شد که در آن حادثه 25 خانه آسیب دید.

شغل بیشتر مردم روستا علاوه‌بر کشاورزی و دامداری، استحصال نمک از چشمه‌های نزدیک روستا است. حوضچه‌های نمک مکان کسب و کار اهالی روستایی است که جوانی‌شان را با نمک پیر کرده‌اند. مصرف نمک برای خوارک، دام و فروش است. نمک‌ها می‌تواند سوغاتی سفر به سر آقا سید باشد.

زنان روستا علاوه‌بر کار در خانه و حوضچه‌های نمک، صنایع دستی چون قالی، جاجیم، سیاه چادر و گلیم تولید می‌کند. قالی‌ها طرح طبیعی و لچک ترنج دارند که از پشم‌هایی با رنگ طبیعی بافته شده‌اند؛ اما مهم‌ترین سوغات این روستا محصولات لبنی مانند شیر، دوغ، کشک، ماست و کره است.

زنان و مردان این روستا سخت کار می‌کنند، برای همین اگر سر آقا سید مقصد بعدی برای سفر شد بهتر است به این همه تلاش و اعتقادات و باورهای مردم روستا احترام گذاشته شود تا آن‌ها حضور گردشگران را سبب زحمت و ناراحتی ندانند. بهتر است وقت برگشت زباله‌هایی خود را برای اهالی روستا به یادگار نگذارید، چون هیچ ماشین حمل زباله‌ایی زحمت رفتن تا آن روستا را به خود نمی‌دهد.

نزدیکترین جاذبه های گردشگری
در اطراف سر آقا سید می‌توان تعدادی جاذبه‌ های دیگرنیز دید، مثل آبشار شیخ علی خان که در 40 کیلومتری روستا قرار دارد و یا غار یخی «چما». قله زردکوه که با ارتفاع 4200 متر در 30 کیلومتری روستا واقع شده و یا پیست اسکی چلگرد در 50 کیلومتری روستا و همچنین پیست اسکی تابستانی «چال میشان» در 25 کیلومتری سر آقا سید.

آداب و رسوم

موسیقی
موسیقی و شعر با زندگی عمومی مردم روستای سر آقا سید پیوند دیرینه‌ دارد. مقام‌های موسیقی گله‌داری، برزگری، ابوالقاسم خان و مقام شیر علی مردون توسط توشمال‌ها به اجرا درمی‌آید. توشمال‌ها در مراسم عروسی، جشن‌ها و مراسم عزاداری نیز مشارکت می‌کنند. آلات موسیقی بختیاری‌ها ساده و شامل سرنا، ساز و دهل است. آوازهای محلی روستا با لهجه لُری به خصوص در هنگام کار، در مراسم عروسی خوانده می‌شود. رقص‌های محلی مانند رقص عروسی، رقص دستمال، رقص آرام، رقص تند و رقص مجسمه از زیباترین رقص‌های عشایر بختیاری است که در میان مردم این روستا نیز رواج دارد.

پوشاک
زنان و مردان روستای سر آقا سید به سنت دیرین از پوشاک محلی استفاده می‌کنند. پوشش مردان در این روستا عبارت است از: زیر شلوار، شلوار دبیت، پیراهن، چوقا، شال کمر و گیوه. پوشش زنان روستا نیز شامل لباس‌های محلی است که با پارچه‌های گرانقیمت و خوشرنگ تهیه می‌شود. پیراهن، شلوار، می‌نا، لچک، جلیقه، کلنجه و انواع کت از جمله لباس‌های مورد استفاده زنان روستاست. روستاییان از انواع مواد موجود در روستا غذاهای لذیذ و خوشمزه‌ای تهیه می‌کنند.

غذای محلی
مهم‌ترین غذاهای محلی این روستا عبارتند از: آش کاردین (آش کارده): این آش را با گیاهی کوهی، که در اطراف روستا به وفور یافت می‌شود، تهیه می‌کنند. آش کاردین ترکیبی از دوغ، سبزی کاردین و افزودنی‌هایی دیگر از قبیل برنج است.آش برگ: برای تهیه این آش، خمیر را به صورت رشته‌هایی باریک در آورده و با نخود، عدس و روغن حیوانی می‌پزند. پس از آن سبزی آش و لوبیا را به آن افزوده و به صورت آش رشته مصرف می‌کنند. کباب بختیاری: بختیاری‌ها از انواع گوشت قرمز و گوشت پرندگان کباب تهیه می‌کنند. این کباب‌ها اغلب از گوشت تازه و در اندازه‌های بزرگ تهیه می‌شوند. روستاییان این غذا را با نان فطیر و دوغ مصرف می‌کنند.

صنایع دستی
عمده‌ترین صنایع دستی این روستا قالی، جاجیم، سیاه چادر و گلیم است. قالی‌های بافته شدۀ این روستا، دارای طرح لچک ترنج و طرح‌های طبیعی است. بیشتر این قالی‌ها با استفاده از پشم‌هایی با رنگ طبیعی (خود رنگ) بافته می‌شوند. بافت سیاه چادر نیز در میان زنان عشایر روستا رواج دارد. سیاه چادر معمولاً نقش خود مصرفی دارد و از موی بز بافته می‌شود.
 



منابع:

saraghaseyed.persianblog.ir

isna.ir
mag.cafegardesh.com

جاذبه‌های گردشگری شهر کوهرنگ

هتل های شهر کوهرنگ

هتلی ثبت نشده است.
شما هم می توانید در این مورد نظر دهید: